In een zorgzame buurt…

zijn de voorwaarden vervuld opdat mensen, ongeacht leeftijd en grote of kleine ondersteuningsbehoeften op meerdere levensdomeinen, comfortabel in hun woning of vertrouwde buurt kunnen (blijven) wonen. Het is een buurt waar jong en oud samenleven, waar mensen zich goed en geborgen voelen, waar levenskwaliteit centraal staat, waar bewoners elkaar kennen en helpen, waar personen en gezinnen met grote en kleine ondersteuningsnoden ondersteuning krijgen en waar diensten en voorzieningen toegankelijk en beschikbaar zijn. 

Drie luiken

Een zorgzame buurt bestaat uit drie luiken: 

  1. Participatie van de buurt en inclusie 
    Een zorgzame buurt is gericht op de opbouw van sociaal weefsel, op solidariteit en zorgzaam samenleven. Het creëren van ontmoeting is hierbij cruciaal. Enkel als mensen mekaar kennen, zullen ze – na een tijd – ook bereid zijn om elkaar onderlinge steun te bieden. Daarbij gaat het om “het kleine helpen”, niet om het in de plaats treden van de professionele hulp en dienstverlening. Een zorgzame buurt is participatief en is er voor iedereen. Zorgzame buurten streven naar inclusie. 
  2. Het verbinden van informele en formele zorg 
    Zorgzame buurten leggen de link tussen de informele zorg (zelfzorg, maar ook mantelzorg, occasionele burenhulp of vrijwilligerswerk) en de formele/professionele zorg. Dat is ook noodzakelijk met het oog op vroegdetectie van kwetsbare mensen, met het oog op een snellere en betere toeleiding naar de professionele hulpverlening als nodig, met het oog op preventie en de inzet op gezondheidsongelijkheid en met het oog op de ondersteuning van informele zorgverleners met speciale aandacht voor mantelzorgers. 
  3. Intersectorale samenwerking tussen welzijns- en zorgpartners en partners uit andere domeinen in een netwerk dat gericht is op preventie, gezondheidsbevordering en het verlenen van integrale zorg en ondersteuning met een focus op levenskwaliteit 
    Op basis van een buurtanalyse kiezen de buurt, het lokale bestuur, de welzijns- en zorgpartners en andere partners in het netwerk samen de prioriteiten waarop ze in het kader van het zorgzame buurtproject willen inzetten. Het gaat over een samenwerking tussen gezondheid én welzijn in samenwerking met andere sectoren (waaronder huisvesting, ruimtelijke ordening, jeugd, cultuur, sport, werk, sociale economie, enz.), gericht op preventie, gezondheidsbevordering en het verlenen van integrale zorg en ondersteuning ten aanzien van een persoon. De mens en zijn levenskwaliteit staan centraal en daarom worden er stappen gezet naar geïntegreerde zorg. 

Waarom zorgzame buurten?

Zorgzame buurten zijn een onmisbare schakel om tot integrale zorg en geïntegreerde zorg te komen waarbij de persoon, zijn levensdoelen en levenskwaliteit centraal staan. Het is een systemische aanpak voor meer levenskwaliteit, betere gezondheid, sociale cohesie en veerkracht bij een territoriaal afgebakende gemeenschap. We baseren onze visie op het conceptueel kader voor persoonsgerichte en geïntegreerde zorg van de WGO. Meer hierover in het inspiratiekader

Bouwstenen van een zorgzame buurt

Verschillende waardevolle kaders reiken pistes aan om te werken aan een zorgzame buurt. Maar hét recept om tot een zorgzame buurt te komen, bestaat niet. Elke buurt is anders en uniek. Het gaat steeds om maatwerk. 

We bouwden verder op de acht functies buurtgerichte zorg van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) waarbij we een iets ruimere invulling geven aan de bouwstenen ‘analyse’ en ‘samenwerking’. 

Participatie van de buurt en inclusie: sociale netwerken; krachten en talenten; sensibiliseren en informeren. Verbinden van informele en formele zorg: detectie van zorgnoden; toeleiding naar zorg. Intersectorale samenwerking tussen welzijns- en zorgpartners en partners uit andere domeinen in een netwerk dat gericht is op preventie, gezondheidsbevordering en het verlenen van integrale zorg en ondersteuning met een focus op levenskwaliteit: intersectorale samenwerking. Aanpak: analyse, evaluatie en impact, beleidsadvisering.


Meer weten over dit kader.